خبرگزاری شبستان در گزارشی با عنوان «بلاکلی کرفت؛ گامی نو در آموزش مهارت های دیجیتال به کودکان و نوجوانان» به معرفی محصول جدید آکادمی یاسان و مراسم رونمایی از آن در باغ کتاب تهران پرداخته است.
در این گزارش، ضمن معرفی قابلیت های بلاکلی کرفت، سخنان مهدی فرزانه، استاد علوم کامپیوتر و رئیس هیئت مدیره آکادمی یاسان، درباره طراحی ابزارهای آموزشی، استفاده از ماینکرفت برای یادگیری برنامه نویسی و تقویت مهارت های فکری دانش آموزان بازتاب یافته است.
بلاکلی کرفت محصولی برای دانش آموزان پایه ششم و بالاتر است که امکان یادگیری مفاهیم برنامه نویسی را بدون نیاز به تجربه قبلی کدنویسی و از طریق فعالیت های عملی در محیط ماینکرفت فراهم می کند.
چرا یاسان به سراغ توسعه ابزار آموزشی مستقل رفت؟
یکی از موضوعات مطرح شده در گزارش شبستان، سابقه استفاده از ماینکرفت برای آموزش برنامه نویسی و دلایل توسعه محصولی مستقل در آکادمی یاسان است.
مهدی فرزانه در مراسم رونمایی توضیح داد که شرکت مایکروسافت پیش از این با ارائه Minecraft Education، امکان استفاده از برنامه نویسی بلوکی را در محیط بازی ماینکرفت فراهم کرده بود.
با این حال، به گفته او امکان استفاده از این محصول برای کاربران ایرانی وجود نداشت و همین محدودیت باعث شد یاسان مسیر مستقلی را برای استفاده آموزشی از ماینکرفت دنبال کند.
نتیجه این تلاش، توسعه ابزارهایی مانند پای کرفت و بلاکلی کرفت بوده است که امکان اجرای پروژه های برنامه نویسی در محیط بازی را فراهم می کنند.
برنامه نویسی به عنوان ابزاری برای پرورش تفکر
در گزارش خبرگزاری شبستان، مهدی فرزانه به یکی از اهداف اصلی آکادمی یاسان اشاره کرده است: آموزش برنامه نویسی تنها برای تربیت برنامه نویس نیست.
مسیر آموزشی یاسان در قالب ۲۰ ترم طراحی شده و از سال های ابتدایی دبستان تا دوره متوسطه ادامه پیدا می کند.
در این مسیر، برنامه نویسی وسیله ای برای تمرین تحلیل مسائل، طراحی راه حل و تفکر الگوریتمی در کودکان است.
برای نمونه، وقتی دانش آموز می خواهد یک ربات را برای ساخت پل هدایت کند، ابتدا باید مراحل کار را مشخص کند، دستورهای مناسب را انتخاب کند و نتیجه اجرای آنها را بررسی کند.
در چنین فعالیتی، یادگیری مفاهیم فنی با تمرین برنامه ریزی و تصمیم گیری همراه می شود.
ماجراجویی مهندسی؛ یادگیری مفاهیم شناختی پیش از کدنویسی
خبرگزاری شبستان در گزارش خود به دوره ماجراجویی مهندسی نیز پرداخته است.
این محصول برای دانش آموزان دوره اول دبستان طراحی شده و حاصل حدود یک سال و نیم فعالیت تیم آموزشی یاسان با همکاری متخصصان ستاد توسعه علوم و فناوری های شناختی است.
ماجراجویی مهندسی شامل ۹ پروژه آموزشی است که کودکان در آنها بدون نیاز به نوشتن کد، با مسائل مهندسی آشنا می شوند.
در یکی از پروژه ها، دانش آموزان باید برای خودکارسازی حرکت قطار در یک معدن راهکار پیدا کنند.
در پروژه دیگری نیز با مسئله مصرف بالای برق یک کارگاه روبرو می شوند و باید با استفاده از حسگرهای حرکتی و تشخیص روشنایی، روشی برای مدیریت مصرف انرژی ارائه دهند.
این پروژه ها فرصتی برای تمرین شناخت مسئله، بررسی امکانات و انتخاب راه حل فراهم می کنند.
پای کرفت و بلاکلی کرفت؛ دو روش متفاوت برای یادگیری برنامه نویسی
در ادامه گزارش شبستان، دوره پای کرفت (PyCraft) به عنوان یکی دیگر از ابزارهای آموزشی یاسان معرفی شده است.
در پای کرفت، دانش آموزان با نوشتن کد می توانند سازه های مختلفی مانند دیوار، هرم و اشکال هندسی را در محیط ماینکرفت ایجاد کنند.
این روش امکان مشاهده نتیجه اجرای برنامه را فراهم می کند و می تواند یادگیری مفاهیمی مانند حلقه های تکرار و دستورهای شرطی را ملموس تر کند.
اما بلاکلی کرفت برای دانش آموزانی طراحی شده است که هنوز تجربه کافی در نوشتن کدهای متنی ندارند.
در این محصول، دانش آموز با استفاده از بلوک های برنامه نویسی دستورهای مورد نظر را طراحی می کند و یک ربات آنها را در محیط ماینکرفت اجرا می کند.
توسعه بلاکلی کرفت حدود سه سال زمان برده و چهار تیم مختلف برنامه نویسی در مراحل گوناگون روی آن فعالیت کرده اند.
هدف از طراحی این محصول، ایجاد ارتباط میان آموزش های مقدماتی و دوره های پیشرفته تر بوده است.
یادگیری با چالش های عملی به جای حفظ کردن دستورها
یکی از ویژگی های معرفی شده برای بلاکلی کرفت، استفاده از ماموریت های آموزشی شبیه اتاق فرار است.
در این ماموریت ها، دانش آموز باید با استفاده از حلقه های تکرار، شرط ها و فرمان های حرکتی، راهکاری برای عبور از موانع یا ساخت سازه پیدا کند.
برای مثال، ممکن است ربات برای رسیدن به مقصد نیاز به ساخت پله یا پل داشته باشد.
دانش آموز باید دستورهای لازم را طراحی کند و پس از اجرای برنامه، نتیجه را بررسی کند.
اگر ربات نتواند ماموریت را به درستی انجام دهد، لازم است دستورها اصلاح شوند.
این فرایند فرصتی برای تمرین مهارت حل مسئله در کودکان ایجاد می کند؛ زیرا دانش آموز باید علت خطا را پیدا کند و برای رسیدن به نتیجه، راه حل دیگری ارائه دهد.
ارزیابی بلاکلی کرفت در مدارس و مشارکت ۲۱۶ دانش آموز
خبرگزاری شبستان در بخش دیگری از گزارش خود به اجرای آزمایشی بلاکلی کرفت در مدارس مهدوی و مصطفی اشاره کرده است.
به گفته مهدی فرزانه، هدف از اجرای این فعالیت ها بررسی میزان اثربخشی روش های آموزشی و شناسایی چالش های مناسب برای دانش آموزان بوده است.
همچنین در این مراسم از برگزاری یک برنامه شش هفته ای با همکاری و حمایت یونسکو و سازمان آموزش فنی و حرفه ای خبر داده شد.
بر اساس اطلاعات ارائه شده، ۲۱۶ دانش آموز از سراسر کشور به صورت مجازی در این برنامه شرکت کرده اند و در قالب ماموریت های مختلف با یکدیگر رقابت می کنند.

تقدیر از دانش آموختگان برتر در مراسم رونمایی
آیین رونمایی از بلاکلی کرفت در باغ کتاب تهران با تقدیر از دانش آموختگان برتر و نوجوانان برگزیده پاییز ۱۴۰۵ در حوزه مهارت های عصر دیجیتال همراه بود.
در این رویداد جمعی از فعالان حوزه آموزش و فناوری و اصحاب رسانه حضور داشتند.
بازتاب این مراسم در خبرگزاری شبستان، فرصتی برای معرفی مسیر توسعه محصولات آموزشی یاسان و رویکرد این مجموعه در استفاده از فناوری برای یادگیری پروژه محور فراهم کرده است.
بلاکلی کرفت حاصل تلاشی برای پیوند دادن جذابیت بازی ماینکرفت با آموزش مفاهیم برنامه نویسی است؛ به گونه ای که دانش آموزان بتوانند از طریق طراحی دستورها، ساخت پروژه و حل چالش های عملی، مهارت های دیجیتال را تجربه کنند.