روزنامه شرق در گزارشی با عنوان «فرزند ما در جهان دیجیتال آینده چه نقشی خواهد داشت؟» به یکی از سوال های مهم خانواده ها و مدارس پرداخته است: کودکان امروز چطور باید برای زندگی در جهانی آماده شوند که فناوری و هوش مصنوعی هر روز نقش بیشتری در آن پیدا می کنند؟
این گزارش با نگاهی به یازده سال تجربه آکادمی یاسان در آموزش برنامه نویسی به کودکان و نوجوانان، بر یک تفاوت مهم تاکید می کند؛ برنامه نویسی برای کودک فقط یک مهارت فنی نیست و می تواند ابزاری برای فکر کردن، ساختن و درک بهتر مسائل باشد.
مسئله فقط این نیست که کودک برنامه نویسی یاد بگیرد
دوره های فشرده، بوت کمپ ها، اپلیکیشن های خودآموز، رباتیک و کلاس های مختلف انتخاب های زیادی پیش روی خانواده ها قرار داده اند. اما گزارش شرق سوال مهم تری مطرح می کند: کدام مسیر واقعا به رشد فکری و مهارتی کودک کمک می کند؟
تجربه یاسان نشان می دهد آموزش زمانی اثربخش تر است که تدریجی، متناسب با سن و همراه با تجربه عملی باشد. در چنین مسیری، کودک فرصت دارد تجربه کند، اشتباه کند، مسیر خود را اصلاح کند و در نهایت چیزی بسازد.
از اسکرچ تا پایتون؛ هر مرحله در زمان مناسب
یکی از موضوعاتی که شرق در این گزارش به آن پرداخته، انتخاب ابزار آموزشی متناسب با مرحله رشد کودک است.
یادگیری می تواند با محیط های بصری مانند اسکرچ شروع شود تا کودک بدون درگیر شدن با پیچیدگی های نوشتن کد، مفاهیمی مانند توالی دستورات، شرط ها و حلقه ها را درک کند. بعد از شکل گیری این پایه، می توان به مرور وارد زبان های متنی مانند پایتون شد.
آنچه در این مسیر اهمیت دارد، فقط ابزار نیست. کودک باید بتواند مسئله را به مراحل کوچک تر تقسیم کند و برای رسیدن به نتیجه، یک مسیر منطقی بسازد. همین فرایند پایه شکل گیری تفکر الگوریتمی در کودکان است.
پروژه سازی؛ جایی که یادگیری واقعی اتفاق می افتد
گزارش شرق آموزش پروژه محور را یکی از اصول مهم این مسیر معرفی می کند.
در این روش، کودک فقط درباره یک مفهوم نمی خواند یا توضیحات مربی را دنبال نمی کند؛ باید از چیزی که یاد گرفته برای ساخت یک پروژه استفاده کند.
نتیجه کار هم بلافاصله قابل مشاهده است. اگر پروژه درست کار نکند، دانش آموز باید علت را پیدا کند، راه حل خود را تغییر دهد و دوباره امتحان کند.
این آزمون و خطا فرصت مناسبی برای تقویت مهارت حل مسئله در کودکان ایجاد می کند. کودک به مرور متوجه می شود اشتباه بخشی از فرایند ساختن است و برای رسیدن به نتیجه می تواند چند راه مختلف را امتحان کند.
آموزش معکوس؛ زمان کلاس برای فکر کردن و ساختن
یکی دیگر از موضوعات مطرح شده در گزارش شرق، استفاده از مدل آموزش معکوس است.
در این روش، دانش آموز می تواند قبل از جلسه با بخشی از محتوای آموزشی آشنا شود و زمان کلاس بیشتر به گفت و گو، بررسی پروژه، تحلیل، تمرین و رفع اشکال اختصاص پیدا کند.
به این ترتیب دانش آموز فقط دریافت کننده محتوا نیست و مشارکت بیشتری در فرایند یادگیری دارد.
تجربه آموزش بیش از ۴۰ هزار دانش آموز
شرق در این گزارش به گستره فعالیت آموزشی یاسان نیز اشاره کرده است. بر اساس اطلاعات منتشرشده در این گزارش، یاسان طی بیش از یازده سال فعالیت، تجربه آموزش برنامه نویسی به بیش از ۴۰ هزار دانش آموز در سراسر کشور را داشته و با مدارس و مراکز آموزشی مختلف نیز همکاری کرده است.
گسترش آموزش آنلاین نیز باعث شده موقعیت جغرافیایی محدودیت کمتری برای دسترسی کودکان و نوجوانان به این آموزش ها ایجاد کند.
کودک مصرف کننده فناوری باشد یا سازنده آن؟
شاید مهم ترین بخش گزارش شرق همین پرسش باشد. مسئله امروز فقط این نیست که آیا کودکان باید برنامه نویسی یاد بگیرند یا نه؛ مهم تر این است که چگونه آن را یاد بگیرند.
وقتی آموزش با رشد شناختی کودک هماهنگ باشد و یادگیری تدریجی و پروژه محور در مرکز آن قرار بگیرد، برنامه نویسی می تواند نقشی فراتر از یک مهارت فنی پیدا کند.
هدف این است که کودک در مواجهه با فناوری فقط استفاده کننده ابزارهای دیگران نباشد. بتواند مسئله را ببیند، آن را تحلیل کند، ایده بسازد و از فناوری برای تبدیل ایده خود به یک پروژه واقعی استفاده کند.
این همان مسیری است که گزارش روزنامه شرق با مرور تجربه یاسان به آن پرداخته است؛ حرکت از مصرف فناوری به سمت ساختن، فکر کردن و حل مسئله.
مشاهده گزارش «فرزند ما در جهان دیجیتال آینده چه نقشی خواهد داشت؟» در روزنامه شرق
