رسانه امید روز در گزارشی با عنوان «بلاکلی کرفت؛ گامی نو در آموزش مهارت های دیجیتال به کودکان و نوجوانان» به مراسم رونمایی از محصول جدید آکادمی یاسان در باغ کتاب تهران پرداخته است.
این گزارش که ۳۰ آبان ۱۴۰۵ منتشر شد، ضمن معرفی قابلیت های آموزشی بلاکلی کرفت، بخش هایی از سخنان مهدی فرزانه، استاد علوم کامپیوتر و رئیس هیئت مدیره آکادمی یاسان، را درباره استفاده از بازی ماینکرفت برای آموزش برنامه نویسی و تقویت مهارت های فکری دانش آموزان منعکس کرده است.
بلاکلی کرفت محصولی است که به دانش آموزان پایه ششم و بالاتر اجازه می دهد حتی بدون سابقه قبلی کدنویسی، وارد محیطی تعاملی شوند و مفاهیم برنامه نویسی را از طریق ساخت پروژه و انجام ماموریت های آموزشی تجربه کنند.
از بازی ماینکرفت تا تجربه ساختن با برنامه نویسی
یکی از موضوعات مهم گزارش امید روز، استفاده از ظرفیت های بازی ماینکرفت برای ایجاد یک تجربه آموزشی متفاوت است.
ماینکرفت محیطی است که در آن کاربران می توانند با استفاده از ابزارها و مصالح مختلف، سازه بسازند، مسیر طراحی کنند و ایده های ذهنی خود را به شکل پروژه های قابل مشاهده اجرا کنند.
مهدی فرزانه در مراسم رونمایی به آزادی عمل، امکان همکاری گروهی و خلاقیت در این بازی اشاره کرد و توضیح داد که چنین ویژگی هایی می توانند زمینه مناسبی برای یادگیری فراهم کنند.
یاسان با طراحی بلاکلی کرفت تلاش کرده این تجربه را به آموزش برنامه نویسی پیوند دهد تا دانش آموزان در کنار جذابیت بازی، با منطق اجرای دستورها و طراحی راه حل آشنا شوند.
در بلاکلی کرفت، ربات به جای دانش آموز سازه می سازد
یکی از ویژگی های اصلی بلاکلی کرفت که در گزارش امید روز معرفی شده، استفاده از ربات برای اجرای دستورات برنامه نویسی است.
در این محیط، دانش آموز برخلاف شیوه معمول بازی ماینکرفت، سازه را مستقیما نمی سازد. او باید مجموعه ای از دستورها را طراحی کند و به ربات بدهد تا فعالیت مورد نظر را انجام دهد.
برای مثال، اگر قرار باشد پلی ساخته شود، دانش آموز باید مشخص کند ربات در چه مسیری حرکت کند، چه مصالحی را در کدام موقعیت قرار دهد و ترتیب اجرای دستورها چگونه باشد.
این روش باعث می شود دانش آموز پیش از مشاهده نتیجه، درباره مراحل اجرای پروژه فکر کند.
چنین فعالیت هایی به تقویت تفکر الگوریتمی در کودکان کمک می کنند؛ زیرا دانش آموز باید یک هدف را به مجموعه ای از دستورهای مشخص و قابل اجرا تبدیل کند.
چالش های اتاق فرار؛ یادگیری از طریق پیدا کردن راه حل
رسانه امید روز در بخش دیگری از گزارش خود به طراحی ماموریت های آموزشی در قالب اتاق فرار اشاره کرده است.
در این ماموریت ها، دانش آموز با چالش هایی مانند عبور از موانع، ساخت پل و ایجاد مسیرهای حرکتی روبرو می شود.
برای عبور از هر مرحله، لازم است از دستورهای حرکتی، حلقه های تکرار و شرط ها استفاده کند.
برای مثال، ممکن است ربات برای رسیدن به مقصد به ساخت پله نیاز داشته باشد. دانش آموز باید مسیر مناسب را پیدا کند و دستورهایی طراحی کند که ربات بتواند آنها را به ترتیب اجرا کند.
اگر برنامه به نتیجه نرسد، لازم است مراحل قبلی بررسی و اصلاح شوند.
این شیوه یادگیری فرصتی برای تمرین مهارت حل مسئله در کودکان ایجاد می کند و به دانش آموز نشان می دهد که رسیدن به نتیجه، همیشه با اولین تلاش اتفاق نمی افتد.
بلاکلی کرفت چگونه فاصله میان آموزش مقدماتی و پیشرفته را کاهش می دهد؟
یکی دیگر از موضوعات مطرح شده در گزارش امید روز، جایگاه بلاکلی کرفت در مسیر آموزشی آکادمی یاسان است.
به گفته مهدی فرزانه، یاسان یک مسیر آموزشی ۲۰ ترمی برای دانش آموزان طراحی کرده است که از سال های ابتدایی دبستان آغاز می شود و تا دوره متوسطه ادامه پیدا می کند.
در مراحل ابتدایی، دانش آموزان با پروژه هایی مانند ماجراجویی مهندسی و مفاهیم پایه شناخت مسئله آشنا می شوند.
در مراحل پیشرفته تر نیز از ابزارهایی مانند پای کرفت استفاده می کنند تا با نوشتن کد، سازه های مختلفی را در محیط ماینکرفت ایجاد کنند.
اما میان این دو مرحله به ابزاری نیاز بود که دانش آموز بتواند بدون درگیر شدن با پیچیدگی های نگارش کد، مفاهیم برنامه نویسی را در محیط بازی تجربه کند.
بلاکلی کرفت برای پاسخ به همین نیاز طراحی شده است.
توسعه این محصول حدود سه سال زمان برده و چهار تیم برنامه نویسی در مراحل مختلف روی آن فعالیت کرده اند.
از ماجراجویی مهندسی تا پای کرفت؛ یادگیری متناسب با سن
گزارش امید روز همچنین به محصولات آموزشی دیگری اشاره کرده که در مسیر یادگیری یاسان مورد استفاده قرار می گیرند.
دوره ماجراجویی مهندسی با همکاری متخصصان ستاد توسعه علوم و فناوری های شناختی طراحی شده و شامل ۹ پروژه آموزشی است.
در این پروژه ها، دانش آموزان دوره اول دبستان بدون نیاز به کدنویسی مستقیم با مسائل مهندسی روبرو می شوند.
برای نمونه، در یکی از ماموریت ها باید راهکاری برای خودکارسازی حرکت قطار در یک معدن پیدا کنند و در پروژه دیگری با استفاده از حسگرها، راه حلی برای مدیریت مصرف برق ارائه دهند.
در دوره پای کرفت نیز دانش آموزان با نوشتن کدهای برنامه نویسی می توانند سازه های مختلفی مانند هرم، دیوار و اشکال هندسی را در محیط ماینکرفت ایجاد کنند.
این تنوع ابزارها به یاسان امکان می دهد آموزش را متناسب با سن و تجربه قبلی دانش آموز طراحی کند.

حضور ۲۱۶ دانش آموز در چالش آموزشی بلاکلی کرفت
یکی از دستاوردهای مطرح شده در گزارش امید روز، اجرای دوره شش هفته ای آموزش برنامه نویسی با همکاری و حمایت یونسکو و سازمان آموزش فنی و حرفه ای است.
بر اساس توضیحات مهدی فرزانه، ۲۱۶ دانش آموز از سراسر کشور به صورت مجازی در این برنامه شرکت کرده اند.
شرکت کنندگان در قالب ماموریت ها و چالش های مختلف با یکدیگر رقابت می کنند و قرار است این برنامه با برگزاری مراسم اختتامیه به پایان برسد.
همچنین بخشی از فعالیت های بلاکلی کرفت به صورت آزمایشی در مدارسی مانند مهدوی و مصطفی اجرا شده است.
هدف از این اجراهای آزمایشی، بررسی شیوه استفاده دانش آموزان از محصول و ارزیابی اثربخشی پروژه ها و چالش های آموزشی بوده است.
رونمایی در باغ کتاب و تقدیر از دانش آموختگان برتر یاسان
مراسم معرفی بلاکلی کرفت در باغ کتاب تهران برگزار شد و در کنار رونمایی از محصول، از دانش آموختگان برتر و نوجوانان برگزیده پاییز ۱۴۰۵ در حوزه مهارت های عصر دیجیتال نیز تقدیر شد.
این رویداد با حضور جمعی از فعالان آموزش و فناوری و اصحاب رسانه برگزار شد و فرصتی برای معرفی دستاوردهای آموزشی آکادمی یاسان فراهم کرد.
بلاکلی کرفت؛ تبدیل علاقه به بازی به فرصتی برای یادگیری
گزارش امید روز نشان می دهد که بلاکلی کرفت با هدف ایجاد تجربه ای متفاوت از آموزش برنامه نویسی طراحی شده است.
در این محصول، دانش آموز فقط با یک محیط بازی روبرو نیست؛ بلکه باید برای انجام ماموریت ها برنامه ریزی کند، دستورهای مناسب را انتخاب کند و نتیجه اجرای آنها را بررسی کند.
استفاده از ربات، برنامه نویسی بلوکی و چالش های مرحله ای باعث می شود مفاهیم فنی در قالب فعالیت هایی قابل مشاهده و تجربه پذیر ارائه شوند.
بلاکلی کرفت ادامه تلاش آکادمی یاسان برای استفاده از فناوری و بازی های دیجیتال در مسیر آموزش پروژه محور است؛ مسیری که به دانش آموزان کمک می کند علاقه خود به ماینکرفت را به فرصتی برای یادگیری برنامه نویسی، تفکر منطقی و ساخت پروژه تبدیل کنند.