برنامه نویسی چگونه باعث افزایش اعتماد به نفس کودکان میشود؟

اگر تا امروز فقط شنیده اید که «برنامه نویسی به اعتماد به نفس کودک کمک می کند» بدون این که دلیلش برایتان روشن باشد، حق دارید نسبت به این جمله محتاط باشید. این جمله در بیشتر جاهایی که می بینید، شعاری تکرار می شود بدون توضیح این که دقیقا چه اتفاقی در ذهن کودک می افتد. این مقاله همان بخش را روشن می کند.

اعتماد به نفس کودک از کجا شکل می گیرد؟

اعتماد به نفس چیزی نیست که با یک جمله تشویقی ساخته شود. کودک وقتی به توانایی خودش باور پیدا می کند که بارها تجربه کند «من شروع کردم، به مشکل خوردم، و بالاخره از پسش برآمدم». این تجربه تکرارشونده است که اعتماد به نفس واقعی می سازد، نه تعریف بیرونی از سمت والد یا معلم.

نکته مهم اینجاست؛ اعتماد به نفس ساختگی، همانی که فقط از تشویق مداوم می آید بدون تجربه واقعی موفقیت، پایدار نیست. کودک باید خودش حس کند که کاری را انجام داده، نه این که فقط بشنود کارش خوب بوده. برنامه نویسی، به دلیل ماهیتش، دقیقا همین نوع تجربه را در اختیار کودک می گذارد.

چرا برنامه نویسی این ظرفیت را دارد؛ مکانیزم واقعی

اینجا بخشی است که بیشتر محتواهای موجود از آن عبور می کنند بدون توضیح. برنامه نویسی چهار ویژگی دارد که آن را از خیلی فعالیت های دیگر متمایز می کند.

چه نوع یادگیری این تاثیر را می دهد و چه نوعی نمی دهد

اینجا نکته ای است که کمتر جایی به آن اشاره می شود؛ خود برنامه نویسی به تنهایی تضمین این تاثیر نیست. شیوه آموزش اهمیت دارد.

اگر کلاس برنامه نویسی نمره محور باشد، اگر فراگیران با هم مقایسه شوند، یا اگر فشار برای تمام کردن سریع پروژه وجود داشته باشد، همان مکانیزمی که توضیح دادیم برعکس عمل می کند. کودکی که همیشه می بیند دیگران سریع تر یا بهتر پروژه شان را تمام کرده اند، به جای اعتماد به نفس، مقایسه و ناامیدی یاد می گیرد.

برای کودک خجالتی یا کم اعتماد به نفس، برنامه نویسی چه فرقی می کند؟

بسیاری از والدینی که این موضوع را جستجو می کنند، دقیقا به همین دلیل اینجا هستند؛ فرزندشان از چالش جدید فرار می کند، زود تسلیم می شود، یا خودش را با دیگران مقایسه می کند و کم می آورد.

برای چنین کودکی، محیط یادگیری بدون قضاوت اهمیت دوچندان دارد. در یک کلاس برنامه نویسی خوب طراحی شده، کودک خجالتی مجبور نیست جلوی جمع بزرگ صحبت کند تا پیشرفتش دیده شود؛ می تواند در فضای امن کلاس خودش، با مربی و چند همکلاسی، با سرعت خودش پیش برود. وقتی بار اول موفق می شود مشکلی را حل کند، حتی مشکلی کوچک، این تجربه برایش وزن متفاوتی دارد نسبت به کودکی که از قبل به توانایی خودش مطمئن است.

نشانه های رشد اعتماد به نفس را در فرزندتان چطور ببینید

این تاثیر معمولا با اعلام رسمی خودش را نشان نمی دهد؛ در رفتارهای کوچک روزمره دیده می شود:

• کودک بدون این که از شما بخواهد شروع کند، خودش می نشیند و پروژه اش را ادامه می دهد؛
• وقتی کدش کار نمی کند، به جای ناامید شدن، می گوید «بذار یه چیز دیگه امتحان کنم»؛
• دوست دارد پروژه اش را به شما یا دیگران نشان دهد، نه این که از دیده شدنش فرار کند؛
• درباره ایده های بعدی که می خواهد بسازد حرف می زند، نه فقط درباره تکلیفی که باید تمام کند؛
• در موقعیت های دیگر زندگی هم، مثلا یک مسئله ریاضی سخت، کمتر زود تسلیم می شود.

اگر این نشانه ها را می بینید، یعنی مکانیزمی که در این مقاله توضیح دادیم واقعا در حال شکل گرفتن است. یکی از فرصت های خوب برای دیدن این رشد از نزدیک، تلنت شوی ماهانه یاسان است؛ جایی که فراگیران پروژه خودشان را با آرامش و بدون فشار رقابتی به دیگران نشان می دهند.

جمع بندی نکات کلیدی

اعتماد به نفس کودک از تجربه تکرارشونده موفقیت شکل می گیرد، نه از شعار. برنامه نویسی به این دلیل به این هدف کمک می کند که کودک را در چرخه تلاش، خطا، اصلاح و دیدن نتیجه قرار می دهد؛ چرخه ای که تحمل شکست، حل مسئله و حس مالکیت بر یک ساخته را همزمان تمرین می دهد. اما این تاثیر خودکار نیست؛ شیوه آموزش، به خصوص نبود فشار رقابتی و مقایسه، تعیین می کند این مکانیزم به نفع کودک کار کند یا برعکس.

اگر فرزندتان تازه شروع کرده یا هنوز خجالتی و کم انگیزه است، عجله نکنید. تجربه اعتماد به نفس واقعی، مثل خود یادگیری برنامه نویسی، آرام و پروژه به پروژه ساخته می شود.

سوالات متداول