اسکرچ

اسکرچ چیست و چه کاربردی دارد؟ کلاس اسکرچ برای کودکان

اسکرچ (Scratch) یک زبان برنامه نویسی بلوکی و رایگان است که در MIT Media Lab ساخته شده. کودک به جای تایپ کد، بلوک های رنگی را به هم وصل می کند و با آن بازی، انیمیشن و داستان تعاملی می سازد. در همین ساخت و ساز با شرط، حلقه، رویداد و متغیر روبه رو می شود و یاد می گیرد ایده اش را به پروژه ای قابل اجرا تبدیل کند. اسکرچ در کلاس ها و خانه های زیادی در دنیا برای شروع آموزش برنامه نویسی به کودکان استفاده می شود.

برای شروع کافی است وارد سایت اسکرچ شوید یا مستقیم نسخه آنلاین اسکرچ را باز کنید. ساخت اولین پروژه نصب نرم افزار و حساب کاربری نمی خواهد. حساب رایگان فقط برای ذخیره آنلاین و انتشار پروژه لازم است.

یاد گرفتن محیط اسکرچ با یادگیری برنامه نویسی یکی نیست. کودک در یک مسیر آموزشی منظم علاوه بر کار با بلوک ها، پروژه را طراحی می کند، مسئله را تکه تکه حل می کند و خطای برنامه اش را خودش پیدا می کند. اگر می خواهید بدانید فرزندتان در این مسیر چه چیزهایی می سازد، دوره آموزش اسکرچ به کودکان را ببینید.

خلاصه برای والدین

اسکرچ برای کودکی مناسب است که دوست دارد برنامه نویسی را با ساختن بازی، داستان یا انیمیشن شروع کند. سایت رسمی آن (scratch.mit.edu) رایگان است، فارسی پشتیبانی می کند و برای سنین ۸ تا ۱۶ سال طراحی شده. برای کودکان ۵ تا ۷ ساله نسخه ساده تری به نام ScratchJr وجود دارد.

موضوعتوضیح کوتاه
اسکرچ چیست؟زبان برنامه نویسی بصری و بلوکی برای ساخت بازی، انیمیشن و داستان تعاملی
سازندهگروه Lifelong Kindergarten در MIT Media Lab با رهبری میچل رزنیک
انتشار عمومیسال ۲۰۰۷. نسخه فعلی (Scratch 3.0) سال ۲۰۱۹ منتشر شد.
سن مخاطب۸ تا ۱۶ سال، طبق معرفی رسمی
نیاز به تایپ کدندارد. کودک بلوک ها را می کشد و رها می کند.
هزینهخود اسکرچ رایگان است. دوره یاسان خدمت جداگانه ای است.
سن معمول ورود به دوره یاسان۱۰ تا ۱۱ سال. سن به تنهایی مسیر را تعیین نمی کند.
مناسب برایشروع برنامه نویسی با بازی سازی، داستان تعاملی، انیمیشن و پروژه های خلاقانه

فرزندتان کلاس چهارم یا پنجم است؟

اگر مطمئن نیستید اسکرچ برای او مناسب است یا نه، فرم زیر را پر کنید. کارشناس آموزشی یاسان سن، تجربه قبلی و علاقه فرزندتان را بررسی می کند و مشاوره رایگان می دهد.

اسکرچ چیست؟

در اسکرچ سه چیز وجود دارد: شخصیت (Sprite)، صحنه و بلوک های دستور. کودک یک شخصیت و یک صحنه انتخاب می کند و برای هر رفتار یک بلوک می گذارد. مثلا با یک کلید شخصیت را حرکت می دهد، با برخورد صدایی پخش می کند یا پایان بازی را نشان می دهد.

اسکرچ را میچل رزنیک و گروهش در MIT Media Lab ساختند. ایده شان این بود که کودک فقط مصرف کننده بازی و برنامه نباشد و خودش چیزی بسازد. پروژه هایی که فراگیران یاسان با اسکرچ ساخته اند، در ادامه همین صفحه آمده است.

کاربردهای اسکرچ برای کودکان

خروجی اسکرچ فقط بازی نیست. کودک می تواند برای درس مدرسه پرسش و پاسخ بسازد، داستانی با چند شخصیت تعریف کند یا یک انیمیشن کوتاه طراحی کند. انتخاب پروژه از علاقه خود او شروع می شود.

ساخت بازی

رایج ترین کاربرد اسکرچ بازی های ساده است: پرش از مانع، گرفتن ستاره، مارپیچ، مسابقه یا پرسش و پاسخ. کودک قانون بازی را خودش تعیین می کند و نتیجه را همان لحظه امتحان می کند.

ساخت انیمیشن و داستان تعاملی

کودک شخصیت ها را وارد صحنه می کند، برایشان دیالوگ می نویسد و داستان کوتاهی می سازد. این کاربرد به کودکی که تخیل قوی دارد خیلی نزدیک است.

پروژه های درسی تعاملی

دانش آموز می تواند کوییز علوم، داستان تاریخی، تمرین ریاضی یا بازی آموزشی بسازد. وقتی خودش سؤال و جواب طراحی می کند، درس را از حالت حفظی بیرون می آورد.

آشنایی عملی با ریاضی

مختصات، زاویه، عدد تصادفی، متغیر و امتیاز در اسکرچ به شکل ابزار کار دیده می شوند. کودک ریاضی را داخل یک پروژه واقعی لمس می کند و فقط روی کاغذ با آن سروکار ندارد.

ویدیو برای والدین

این ویدیو فضای یادگیری اسکرچ و کاربردهای آن را نشان می دهد.

زبان برنامه نویسی اسکرچ یعنی چه؟ (برنامه نویسی بلوکی)

در ویرایشگر اسکرچ هر دسته از دستورها رنگ و کاربرد مشخصی دارد. کودک بلوک «وقتی پرچم سبز کلیک شد» را به دستور «۱۰ قدم حرکت کن» وصل می کند و با زدن پرچم نتیجه را می بیند. اگر بخواهد شخصیت با کلید حرکت کند، رویداد «وقتی کلید راست فشرده شد» را جایگزین می کند. همین تغییر کوچک نشان می دهد شروع اجرای هر دستور از کجا می آید.

بعد می تواند بلوک تشخیص برخورد را داخل یک حلقه بگذارد تا بازی مدام بررسی کند شخصیت به ستاره رسیده یا نه. اگر رسیده باشد، دستور افزایش امتیاز اجرا می شود. وقتی بازی طبق انتظار پیش نمی رود، کودک محل بلوک ها و شرط برخورد را بررسی می کند و دوباره امتحان می کند. برنامه نویسی بلوکی یعنی همین چرخه: بساز، اجرا کن، خطا را پیدا کن، اصلاح کن.

سایت اسکرچ چیست و چگونه وارد آن شویم؟

سایت اسکرچ محیط آنلاین رسمی این برنامه است. کودکان در آن پروژه می سازند، پروژه های دیگران را می بینند و با داشتن حساب کاربری می توانند کارشان را ذخیره یا منتشر کنند. آدرس رسمی آن scratch.mit.edu است. برای ورود به محیط برنامه نویسی:

محیط برنامه نویسی اسکرچ با بخش های بلوک ها، صحنه و فضای اسکریپت

  1. آدرس scratch.mit.edu را باز کنید.
  2. روی «Create» یا «ساختن» کلیک کنید تا ویرایشگر باز شود.
  3. شخصیت، صحنه و صدا را از فهرست آماده انتخاب کنید.
  4. بلوک ها را از فهرست سمت چپ به فضای اسکریپت بکشید.
  5. با کلیک روی پرچم سبز پروژه را اجرا و آزمایش کنید.

آزمایش محیط و ساخت یک پروژه ساده حساب کاربری نمی خواهد و فایل پروژه را می توان روی رایانه ذخیره کرد. ذخیره آنلاین و انتشار پروژه حساب رایگان لازم دارد. برای کار بدون اینترنت، مقاله دانلود و نصب اسکرچ مراحل نصب نسخه آفلاین را توضیح داده است.

اسکرچ درست است یا اسکرش؟

املای درست فارسی «اسکرچ» است و نام اصلی برنامه Scratch نوشته می شود. شکل هایی مثل اسکرش، اسکراچ، اسکرج، اسکریچ و سکرچ از روی شنیدن اسم ساخته شده اند و املای رایج نیستند. اگر دنبال سایت رسمی هستید، Scratch را با حروف لاتین جستجو کنید یا آدرس scratch.mit.edu را مستقیم بزنید. هنگام تایپ فارسی هم به «ک» و «ی» دقت کنید، چون بعضی کیبوردها حرف عربی می گذارند.

معنی کدهای اسکرچ چیست؟

«کد اسکرچ» همان دستورهایی است که به شکل بلوک رنگی در ویرایشگر دیده می شوند. هر بلوک یک وظیفه دارد و جای قرار گرفتنش روی نتیجه بازی اثر می گذارد. در بازی ساده گرفتن ستاره، چند دستور پرکاربرد این معنی را دارند:

  • «وقتی پرچم سبز کلیک شد»: دستورهای زیرش با شروع بازی اجرا می شوند.
  • «۱۰ قدم حرکت کن»: شخصیت به اندازه تعیین شده در جهت فعلی اش جلو می رود.
  • «برای همیشه»: دستورهای داخلش پیوسته تکرار می شوند. مثلا بازی مدام بررسی می کند شخصیت به ستاره رسیده یا نه.
  • «اگر … آنگاه»: دستورهای داخلش فقط وقتی اجرا می شوند که شرط برقرار باشد. در این بازی شرط می تواند «تماس با ستاره؟» باشد.
  • «امتیاز را ۱ واحد تغییر بده»: بعد از گرفتن ستاره مقدار متغیر امتیاز را زیاد می کند.

معنی کدهای اسکرچ چیست؟

کنار هم قرار گرفتن این بلوک ها رفتار بازی را می سازد: بازی شروع می شود، برخورد را بررسی می کند و با رسیدن شخصیت به ستاره امتیاز می دهد. اگر با یک برخورد امتیاز چند بار زیاد شد، باید بعد از ثبت امتیاز ستاره را جابه جا کرد. این مثال نشان می دهد فهمیدن کد اسکرچ فقط شناختن اسم بلوک ها نیست. کودک باید بتواند بگوید هر بلوک را چرا همان جا گذاشته است.

نکته برای والدین

انتشار پروژه در جامعه آنلاین اسکرچ اختیاری است. نام کاربری نباید شامل نام کامل، سن، مدرسه یا شهر کودک باشد. پیش از انتشار، توضیحات پروژه، دیدگاه ها و فایل های استفاده شده را همراه کودک مرور کنید.

اولین پروژه اسکرچ: بازی گرفتن ستاره

لازم نیست کودک از یک بازی پیچیده شروع کند. یک بازی خیلی ساده کافی است: شخصیت با کلیدهای جهت دار حرکت می کند و با رسیدن به ستاره امتیاز می گیرد. همین پروژه کوچک رویداد، حرکت، حلقه، شرط و متغیر را کنار هم نشان می دهد. کودک اول شخصیت و ستاره را انتخاب می کند، بعد حرکت با کیبورد را می سازد و در آخر شرطی می گذارد که با رسیدن به ستاره امتیاز زیاد شود و ستاره جای دیگری برود.

مرحلهکاری که کودک انجام می دهدمفهوم
۱ساخت پروژه و شناخت صحنه و شخصیتمحیط برنامه
۲شروع برنامه با پرچم سبزرویداد
۳حرکت با کلیدهای جهت دارورودی و مختصات
۴تکرار بررسی کلیدهاحلقه
۵تشخیص برخورد با ستارهشرط و حسگر
۶افزایش و نمایش امتیازمتغیر

بعد از هر تغییر بازی را اجرا کنید. اگر چیزی درست کار نکرد، همان بخش را بررسی و اصلاح کنید. این آزمون و خطا بخش اصلی یادگیری در اسکرچ است. وقتی نسخه ساده آماده شد، کودک می تواند صدا، زمان، مانع یا پیام پایان بازی اضافه کند.

خطاهای رایج در اولین پروژه

  • پروژه شروع نمی شود: بلوک ها به رویداد پرچم سبز وصل نشده اند.
  • شخصیت حرکت نمی کند: کد روی شخصیت دیگری نوشته شده یا شرط کلید داخل حلقه نیست.
  • امتیاز از مقدار قبلی ادامه پیدا می کند: در شروع بازی، متغیر روی صفر تنظیم نشده است.
  • ستاره ناپدید می شود: به مختصاتی بیرون از صحنه رفته یا کد روی شخصیت اشتباه نوشته شده است.
  • امتیاز خیلی سریع زیاد می شود: شخصیت چند لحظه روی ستاره می ماند. بعد از برخورد، ستاره را فورا به جای تازه ای بفرستید.

بعد از این بازی می توانید راهنمای ساخت بازی با اسکرچ و مجموعه پروژه های اسکرچ برای کودکان را ببینید.

سه پروژه ساده برای ادامه تمرین

داستان تعاملی دو شخصیت

کودک دو شخصیت انتخاب می کند، برایشان دیالوگ می نویسد و با پرچم سبز داستان را اجرا می کند. این پروژه ترتیب دستورها، ظاهر و صدا را تمرین می دهد.

بازی جمع آوری امتیاز

شخصیت با کیبورد حرکت می کند و با گرفتن ستاره امتیاز می گیرد. رویداد، برخورد و متغیر در این پروژه تمرین می شوند.

بازی فرار از مانع

مانع ها به سمت شخصیت می آیند و با هر برخورد بازی تمام می شود. شرط، حلقه و تست کردن بازی در این پروژه تمرین می شوند.

کودک در اسکرچ چه مفاهیمی یاد می گیرد؟

در بازی گرفتن ستاره هر مفهوم یک کار مشخص دارد. ستون آخر نشان می دهد با تغییر یک دستور چه اتفاقی می افتد. والدین می توانند همین آزمایش ها را با کودک امتحان کنند.

مفهومکار مفهوم در بازیآزمایش عملی
ترتیبشروع بازی و ثبت امتیازبلوک «امتیاز را صفر کن» را داخل حلقه «برای همیشه» بگذارید. امتیاز مدام صفر می شود. دوباره آن را به ابتدای شروع بازی برگردانید.
حلقهبررسی پیوسته برخوردبلوک بررسی برخورد را از «برای همیشه» بیرون ببرید. برخورد فقط یک بار بررسی می شود. دوباره آن را داخل حلقه بگذارید.
شرطافزایش امتیاز هنگام برخوردشرط «تماس با ستاره؟» را بگذارید. فقط وقتی شخصیت به ستاره می رسد، امتیاز اضافه شود.
رویدادواکنش به ورودی بازیکنحرکت را زیر «وقتی کلید راست فشرده شد» بگذارید. بدون فشردن آن کلید، شخصیت حرکت نمی کند.
متغیرنگهداری امتیاز بازیبعد از هر برخورد مقدار «امتیاز» را یک واحد زیاد کنید و روی صحنه ببینید.
تست و عیب یابیرفع ثبت چندباره امتیازاگر امتیاز پشت سر هم زیاد می شود، بعد از برخورد ستاره را به جای تازه ببرید و بازی را دوباره امتحان کنید.

چرا اسکرچ برای شروع برنامه نویسی کودکان مناسب است؟

مزیت اسکرچ این است که کودک نتیجه هر تغییر را همان لحظه در پروژه می بیند. اگر شخصیت حرکت نکند، رویداد شروع یا جهت حرکت را بررسی می کند. اگر بازی بیش از یک بار امتیاز بدهد، شرط برخورد را عوض می کند. این بازخورد سریع، ساختن یک ایده را برای کودک قابل پیگیری می کند.

محیط اسکرچ برای علاقه های مختلف جا دارد. یک کودک داستان چند صحنه ای می سازد و دیگری قانون یک بازی را طراحی می کند. معیار یادگیری تعداد بلوک های استفاده شده نیست. معیار این است که کودک بتواند بگوید هر بلوک چه مشکلی را حل کرده است.

آیا اسکرچ برنامه نویسی واقعی است؟

بله، با یک محدودیت. مفهوم هایی که کودک در اسکرچ یاد می گیرد، یعنی شرط، حلقه، متغیر و رویداد، در پایتون و بیشتر زبان های دیگر هم هستند. اما نوشتن کد متنی، خواندن پیام خطا و رعایت دقیق نگارش دستور را اسکرچ تمرین نمی دهد. به همین دلیل اسکرچ را نقطه شروع می دانم، نه مقصد.

اسکرچ برای چه سنی مناسب است؟

طبق معرفی رسمی، اسکرچ بیشتر برای ۸ تا ۱۶ سال طراحی شده است. سن معمول ورود به دوره اسکرچ یاسان ۱۰ تا ۱۱ سال است. اگر کودک قبلا اسکرچ جونیور یا مباحث مقدماتی را خوانده باشد، تعیین سطح مشخص می کند کدام بخش را بلد است و از کجا ادامه دهد. استفاده از خود اسکرچ رایگان است و هزینه دوره یاسان جداگانه اعلام می شود.

اسکرچ جونیور (ScratchJr) چیست و چه فرقی با اسکرچ دارد؟

ScratchJr نسخه ساده تر اسکرچ برای کودکان ۵ تا ۷ ساله است و گروه MIT همراه دانشگاه Tufts آن را طراحی کرده اند. اسکرچ اصلی در مرورگر یا نسخه دسکتاپ اجرا می شود، اما ScratchJr اپلیکیشن جداگانه ای برای تبلت و موبایل است. بلوک هایش کاملا تصویری اند و خواندن متن نمی خواهند. مفاهیم پیچیده تری مثل متغیر و عملگر ریاضی هم در آن نیست. اگر فرزندتان هنوز زیر ۸ سال است یا با متن انگلیسی راحت نیست، شروع با اسکرچ جونیور منطقی تر است. برای آشنایی با دوره اسکرچ جونیور یاسان صفحه دوره را ببینید.

آموزش برنامه نویسی بلوکی و اسکرچ برای کودکان
برنامه نویسی بلوکی، مفاهیم برنامه نویسی را با بلوک های تصویری و پروژه های ساده به کودک نشان می دهد.

اسکرچ یا پایتون؟

این دو زبان رقیب هم نیستند و برای یک مرحله از یادگیری ساخته نشده اند. در اسکرچ کودک دستورها را با بلوک تصویری می سازد و خیلی زود نتیجه را روی صفحه می بیند. در پایتون باید دستور را تایپ کند، پیام خطا را بخواند و با ساختار متنی کد کنار بیاید. سن به تنهایی برای انتخاب کافی نیست.

اگر تایپ کردن هنوز برای فرزندتان سخت است یا دوست دارد با بازی و داستان وارد برنامه نویسی شود، اسکرچ شروع مناسب تری است. اگر می تواند دستورهای متنی را دنبال کند، از اصلاح خطا زود خسته نمی شود و به پروژه های جدی تر علاقه دارد، پایتون می تواند مرحله بعد یا حتی نقطه شروع او باشد. پایتون مرحله اجباری بعد از اسکرچ نیست.

برای مقایسه دقیق تر سن شروع، نوع پروژه ها و مسیر بعد از هر زبان، مقاله تفاوت اسکرچ و پایتون را بخوانید. اگر پایتون را برای فرزندتان در نظر دارید، دوره پایتون یاسان را هم ببینید.

انتخاب مسیر یادگیری بر اساس سن و تجربه کودک

سن کودک بدون سابقهمسیر پیشنهادی یاساننمونه فعالیت
زیر ۹ سالدوره پیش کدداستان کوتاه و حرکت شخصیت
۹ سالاسکرچ جونیورداستان تعاملی و صداگذاری
۱۰ تا ۱۱ سالاسکرچبازی امتیازی و انیمیشن
۱۲ سال و بالاترشروع مستقیم با پایتون قابل بررسی است. اسکرچ هم بسته به علاقه و آمادگی گزینه است.پروژه متناسب با مسیر انتخاب شده

برای کودکی که قبلا آموزش دیده، سن تعیین کننده نیست. مهارت او با تعیین سطح سنجیده می شود تا از مرحله مناسب ادامه دهد.

کلاس اسکرچ چیست و کودک در آن چه یاد می گیرد؟

کلاس اسکرچ مسیری مرحله دار است که در آن کودک یاد می گیرد ایده اش را به برنامه ای قابل اجرا تبدیل کند. هر جلسه حول ساخت چیزی مشخص می چرخد، مثلا یک بازی ساده. برای ساختنش باید تصمیم بگیرد شخصیت چطور حرکت کند، امتیاز کی عوض شود، برخورد با مانع چه نتیجه ای داشته باشد و بازی کجا تمام شود. با همین تصمیم ها شرط، حلقه، رویداد و متغیر را در عمل می شناسد و لازم نیست تعریفشان را حفظ کند.

مربی کنار کودک است، اما وقتی برنامه درست اجرا نمی شود جواب آماده نمی دهد. کمک می کند کودک خودش مشکل را پیدا کند. در پایان هر جلسه کودک باید بتواند توضیح دهد برنامه اش چرا کار می کند. جزئیات مسیر در صفحه دوره اسکرچ کودکان آمده است.

نمونه پروژه های واقعی فراگیران یاسان

بچه های یاسان بعد از یادگیری اسکرچ چه پروژه هایی می سازند؟

سه پروژه زیر را فراگیران یاسان ساخته اند. هنگام دیدن ویدیوها دقت کنید هر پروژه چه ورودی ای از بازیکن می گیرد و چه واکنشی نشان می دهد.

ساخت بازی جنگی دونفره با اسکرچ | پروژه امیرعلی امین جواهری

امیرعلی امین جواهری یک بازی دونفره ساخته است. دو نفر پشت یک کامپیوتر بازی می کنند و هر بازیکن با کلیدهای مخصوص خودش شخصیتش را کنترل می کند. این پروژه کنترل هم زمان، رویدادهای صفحه کلید و طراحی تعامل بین دو کاربر را نشان می دهد.

ساخت بازی آموزشی علوم با اسکرچ | پروژه تارا محرابی

تارا محرابی یک بازی تعاملی ساخته که درس علوم را آموزش می دهد. بازیکن به سؤال های علمی جواب می دهد و با هر جواب درست در مسیر بازی جلوتر می رود. این پروژه نشان می دهد اسکرچ فقط برای سرگرمی نیست و می توان با آن محتوای آموزشی تعاملی هم ساخت.

ساخت بازی ماینکرفت دوبعدی با اسکرچ | پروژه محمدمهدی کلوند

محمدمهدی کلوند یک نسخه دوبعدی از ماینکرفت در اسکرچ ساخته است. او از یک ایده آشنا شروع کرده و نسخه ساده و قابل اجرایش را خودش طراحی کرده است.

چرا این نمونه ها برای والدین مهم اند؟

چون خروجی واقعی نشان می دهد کودک مسئله را به پروژه تبدیل کرده است. در مسیر ساخت چنین پروژه هایی کودک با آزمون و خطا، اصلاح خطا، تصمیم گیری، طراحی مرحله و اجرای ایده خودش روبه رو می شود. یادگیری اسکرچ از تماشای آموزش های پراکنده همین جا فرق می کند.

اسکرچ در کتاب کار و فناوری ششم ابتدایی

در معرفی رسمی محتوای «کار و فناوری پایه ششم» در شبکه رشد، آشنایی با الگوریتم، روندنما و برنامه نویسی با اسکرچ ذکر شده است. برای جواب دادن به تمرین های مدرسه، عنوان و فعالیت های کتاب همان سال تحصیلی را ملاک بگیرید. ترتیب و جزئیات تمرین ها را نمی توان از معرفی کلی منبع نتیجه گرفت.

بعد از انجام تمرین کتاب از کودک بخواهید یکی از قانون های پروژه را عوض کند و نتیجه را توضیح دهد. اینطور معلوم می شود دستورها را فهمیده یا فقط مراحل نمونه را تکرار کرده است.

تاریخچه اسکرچ به زبان ساده

اسکرچ را تیمی در MIT Media Lab به رهبری میچل رزنیک ساخت. ایده اصلی این بود که کودک با رایانه چیزی بسازد و از راه ساخت پروژه با مفاهیم علوم کامپیوتر آشنا شود. اسکرچ در سال ۲۰۰۷ به صورت عمومی منتشر شد. نسخه ۲.۰ در سال ۲۰۱۳ و نسخه ۳.۰ در سال ۲۰۱۹ آمد. نسخه سوم استفاده از اسکرچ را در مرورگر و دستگاه های مختلف ساده تر کرد.

میچل رزنیک از چهره های اصلی توسعه اسکرچ
میچل رزنیک، از چهره های اصلی توسعه اسکرچ در MIT Media Lab

مسیر یادگیری اسکرچ و یادگیری خودآموز

برای کودک تازه کار، یک پروژه کوتاه مثل حرکت شخصیت کافی است. بعد قانون امتیاز گرفتن را اضافه می کند و بازی را امتحان می کند. وقتی این دو بخش درست کار کردند، زمان یا مانع را اضافه می کند و درباره تصمیم هایش توضیح می دهد. کودکی که قبلا پروژه ساخته از همین نقطه شروع نمی کند. تعیین سطح نشان می دهد آماده پروژه پیچیده تر، دوره دیگری مثل اپ اینونتور یا مسیر برنامه نویسی متنی هست یا نه.

برای آشنایی با محیط، خودآموزی با منابع رایگان کافی است. وقتی بخشی از بازی کار نمی کند، بپرسید انتظار داشت چه اتفاقی بیفتد و چه چیزی دید. بعد همان قسمت را تغییر دهد و دوباره امتحان کند. خودآموزی بدون بازخورد یک ضعف دارد: کودک اغلب خطایی را که خودش نمی بیند، سال ها تکرار می کند. اگر هدف خانواده پیگیری منظم است، در صفحه دوره یاسان شیوه بازخورد مربی و نوع پروژه ها را بررسی کنید. حضور در کلاس برای استفاده از اسکرچ الزامی نیست.

دوره اسکرچ در آکادمی یاسان

ساخت پروژه در سایت رسمی اسکرچ رایگان است. دوره یاسان خدمت آموزشی جداگانه ای است که در آن کودک روی پروژه کار می کند و از مربی بازخورد می گیرد. سن معمول ورود ۱۰ تا ۱۱ سال است. برای کودکی که تجربه قبلی دارد، تکرار همان مباحث راه مناسبی نیست و تعیین سطح او را از نقطه درست شروع می کند. هزینه، مدت، تعداد جلسات و جزئیات پشتیبانی را پیش از ثبت نام در صفحه جاری دوره یا با تیم آموزش بررسی کنید.

نکات مهم برای والدین قبل از شروع اسکرچ

  • از پروژه خیلی سخت شروع نکنید. اولین تجربه باید کوتاه، شدنی و لذت بخش باشد.
  • به جای خروجی کامل، روند فکر کردن را ببینید. مهم است کودک بتواند بگوید چرا فلان بلوک را انتخاب کرده است.
  • کپی کردن پروژه آماده را یادگیری ندانید. پروژه آماده برای الهام خوب است، اما کودک باید آن را تغییر دهد و آزمایش کند.
  • لپ تاپ یا کامپیوتر را به موبایل ترجیح دهید. اسکرچ روی موبایل محدودکننده است و تمرکز کودک را کم می کند.
  • صبر را بر سرعت مقدم بدانید. هدف تمام کردن سریع پروژه نیست، فهمیدن و اصلاح مسئله است.

سؤالات متداول

اسکرچ برای چه سنی مناسب است؟

اسکرچ بیشتر برای ۸ تا ۱۶ سال طراحی شده است. سن معمول ورود به دوره اسکرچ یاسان ۱۰ تا ۱۱ سال است. کودکانی که قبلا آموزش دیده اند، با تعیین سطح از مرحله متناسب با مهارتشان شروع می کنند.

سایت اسکرچ چیست و چطور باید وارد آن شد؟

سایت رسمی اسکرچ scratch.mit.edu است. برای شروع گزینه «Create» را باز کنید. ساخت پروژه بدون حساب ممکن است و می توانید فایل را روی رایانه ذخیره کنید. ذخیره آنلاین و انتشار پروژه به حساب رایگان نیاز دارد.

اسکرچ جونیور چه فرقی با اسکرچ دارد؟

ScratchJr مخصوص کودکان ۵ تا ۷ ساله است و به صورت اپلیکیشن روی تبلت و موبایل اجرا می شود، نه در مرورگر. بلوک هایش تصویری اند، خواندن متن نمی خواهند و مفاهیمی مثل متغیر که در اسکرچ اصلی هست، در آن ساده یا حذف شده است.

آیا برای یادگیری اسکرچ باید انگلیسی بلد بود؟

خیر. محیط اسکرچ فارسی پشتیبانی می کند و کودک بدون دانستن انگلیسی هم می تواند شروع کند. آشنا شدن تدریجی با چند واژه انگلیسی در مسیر برنامه نویسی بعدا به کارش می آید.

آیا اسکرچ رایگان است؟

بله. خود اسکرچ و ساخت حساب در سایت رسمی رایگان است. کلاس آموزشی یاسان خدمت جداگانه ای با هزینه و شرایط ثبت نام مخصوص خودش است و جزئیات امروزش در صفحه دوره آمده.

آیا سایت اسکرچ برای کودک امن است؟

کودک برای ساخت پروژه مجبور به انتشار آن نیست. اگر قرار است حساب بسازد یا پروژه را عمومی کند، والد باید روی نام کاربری، اطلاعات پروفایل و دیدگاه ها نظارت داشته باشد. نام کامل، مدرسه، شماره تماس و موقعیت کودک نباید منتشر شود.

اسکرچ بهتر است یا پایتون؟

برای کودکی که ساخت بازی تصویری را دوست دارد، اسکرچ شروع مناسبی است. پایتون هم بسته به سن و آمادگی می تواند نقطه شروع مستقیم باشد. اگر کودک سابقه آموزش دارد، تعیین سطح انتخاب را دقیق تر می کند.

جمع بندی

یک پروژه کوتاه بسازید و از کودک بخواهید یکی از قانون های بازی را عوض کند. اگر بتواند بگوید چرا نتیجه تغییر کرد، منطق پروژه را فهمیده است.

نشانه آمادگی برای مرحله بعد را هم می توان از همین جا خواند. کودکی که بلوک ها را بدون نگاه کردن به نمونه کنار هم می چیند و از محدودیت های اسکرچ شکایت می کند، معمولا آماده کدنویسی متنی است. این یک برداشت آموزشی است و جای تعیین سطح را نمی گیرد. اگر مطمئن نیستید فرزندتان در کدام نقطه است، فرم مشاوره رایگان یاسان را پر کنید تا سن و تجربه او بررسی شود.

مشاوره رایگان

برای اطلاعات بیشتر با مشاورین متخصص ما در ارتباط باشید.

"*" قسمتهای مورد نیاز را نشان می دهد

بازبینی تخصصی توسط نرجس جعفری، سرپرست مربیان و طراح مسیر آموزش و ارزیابی مربیان پروفایل بازبین آخرین بازبینی: 1402/10/30 اعتبار بازبینی تا: 1408/06/30
نظر من به عنوان یک مربی آموزش اسکرچ مقاله از نظر آموزشی بالاتر از یک مقاله معمولی «اسکرچ چیست» قرار می گیرد نقطه قوت اصلی این است که اسکرچ را صرفا مجموعه ای از بلوک های رنگی معرفی نمی کند و مرتب روی ساخت پروژه، آزمون و خطا، دیباگ کردن و فهم منطق برنامه تاکید دارد. این نگاه با فلسفه آموزشی رسمی Scratch هم هماهنگ است؛ Scratch Foundation یادگیری را حول پروژه، بازی، تجربه، اصلاح و پیدا کردن راه حل برای گیرهای پروژه تعریف می کند.
تجربه عملی کلاس توسط نرجس جعفری، سرپرست مربیان و طراح مسیر آموزش و ارزیابی مربیان پروفایل بازبین
یکی از اتفاق هایی که در کلاس های اسکرچ زیاد می بینیم این است که بچه ها خیلی زود می خواهند نتیجه پروژه را ببینند مثلا در یک پروژه بازی، فراگیر می خواست با برخورد شخصیت به مانع، بازی تمام شود؛ اما هر بار شخصیت از مانع عبور می کرد و هیچ اتفاقی نمی افتاد به جای اینکه مربی مستقیما بلوک درست را به او نشان دهد، از او خواست مرحله به مرحله بررسی کند که برنامه از کجا باید متوجه برخورد دو شخصیت شود فراگیر چند بار بلوک ها را جابه جا کرد، پروژه را اجرا کرد و نتیجه را دید تا در نهایت متوجه شد شرط برخورد را در جای درستی قرار نداده است ارزش این تمرین فقط یاد گرفتن یک بلوک در اسکرچ نبود کودک عملا تجربه کرد که وقتی برنامه درست کار نمی کند، باید مسئله را به بخش های کوچک تر تقسیم کند، فرضیه بسازد، آن را آزمایش کند و دوباره سراغ کد برگردد. این همان بخشی از آموزش اسکرچ است که معمولا هنگام دیدن پروژه نهایی دیده نمی شود، اما بخش مهمی از فرایند یادگیری در کلاس است.
نظر تو به بهتر شدن محتوای یاسان کمک می کند این مقاله چقدر برایت مفید بود؟ 5,0 از ۵، از مجموع 7 رای
یکی از گزینه ها را انتخاب کن؛ نیازی به ورود به حساب کاربری نیست.

‫5 دیدگاه ها

  1. سلام
    برای شروع اسکرچ چه سیستمی لازمه
    من میخوام تو دوره های یاسان ثبت نام کنم باید از چه طریقی اقدام کنم ؟

  2. سلامم واقعا مقاله جامع و کاربردی بودش فرزندم ۸ سالشه میتونه اسکرچ یاد بگیره ؟

    1. سلام وقت بخیر امیدوارم حالتون خوب باشه 🌸 برای فرزند شما دوره اسکرچ جونیور ما مناسبه برای دریافت اطلاعات بیشتر میتونید به مقاله اسکرچ جونیور چیست سر بزنید

  3. مفهوم اینکه اسکرچ چیست و چه کاربردی دارد و به بهترین نحوه ممکن توضیح دادید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا